News | 20/10/2022 |
Auteursrecht of privacy en het illegaal downloaden van pornografisch materiaal. Hoe liggen de verhoudingen?
Het downloaden van pornografisch materiaal via een peer-to-peernetwerk is niet vrijblijvend. Het is mogelijk een inbreuk op het auteursrecht, waarvoor een schadevergoeding kan worden gevorderd.
Up- en downloaden van pornografisch materiaal: de gebruiker ontmaskerd?
Er wordt momenteel in Belgiƫ een procedure gevoerd over het illegaal down- en uploaden van pornografisch materiaal op peer-to-peernetwerken met het BitTorrentprotocol (het zgn. 'seeden').
De niet-exclusieve licentiehouder Mircom heeft duizenden IP-adressen in haar bezit van internetgebruikers die pornografische films van diverse Amerikaanse en Canadese X-rated filmproducenten hebben gedownload. Mircom wil van deze internetgebruikers een schadevergoeding van 500,00 EUR per illegaal gedownloade film bekomen. Daarvoor moet zij wel kunnen beschikken over de adresgegevens van deze internetgebruikers. En daar ligt het probleem: enkel de internetserviceproviders (zoals Proximus, Telenet, ...) beschikken over deze gegevens en zij weigeren deze vrij te geven.
In juni 2019 dagvaardde Mircom de serviceprovider voor de ondernemingsrechtbank te Antwerpen, met het oog op het verkrijgen van de NAW-gegevens (naam, adres en woonplaats) die gekoppeld zijn aan IP-adressen van illegale downloaders.
Zijn pornografische films auteursrechtelijk beschermd?
Voorwaarde voor auteursrechtelijke bescherming is dat de films origineel moeten zijn. De originaliteit wordt aangetoond door de keuzes die gemaakt zijn door de auteur, i.c. de verhaallijn, de belichting, de montage, ...
De ondernemingsrechtbank te Antwerpen (hierna: de rechtbank) oordeelt - zonder rekening te houden met de verhaallijn - dat pornografische films tot stand komen door de keuzes (hoe minimaal ook) van een regisseur, namelijk het decor, de belichting, de choreografie en de montage, en aldus auteursrechtelijke bescherming genieten.
Het gevolg hiervan is dat het downloaden van pornografische films via peer-to-peernetwerken beschouwd wordt als een illegaal verwerven van auteursrechtelijk beschermde werken en het uploaden van de illegale downloads wordt aanzien als een terbeschikkingstelling aan een nieuw publiek. Aldus zijn er twee inbreuken op de auteurswetgeving, nl. een illegale verkrijging en een illegale verspreiding, waarvoor een schadevergoeding kan worden gevorderd.
Het is dan ook in dit opzicht dat Mircom voor de IP-adressen die zij in haar bezit heeft de NAW-gegevens van de downloaders wenst te verkrijgen.
Worden IP-adressen binnen de GDPR-wetgeving beschermd?
Het is vaste Europese rechtspraak dat IP-adressen (zelfs de dynamische) persoonsgegevens uitmaken.
Op dit gebied wringt voor de rechtbank het schoentje voor Mircom. Door de IP-adressen van de internetgebruikers te koppelen aan de gedownloade pornografische film(s), verwerkt Mircom gegevens over de seksuele voorkeur van deze internetgebruikers.
Deze gegevens worden in de GDPR gekwalificeerd als "bijzondere categorieƫn van persoonsgegevens", waarvoor een algemeen verbod op verwerking geldt. Op dit algemene verbod bestaan verschillende uitzonderingen, waaronder de verwerking van voormelde gegevens met het oog op het instellen van een rechtsvordering.
Er is dus een conflict tussen de rechten van de auteur en de grondrechten van de internetgebruiker. Dit is ook het oordeel van de rechtbank, die de zaak doorstuurde naar het Europees Hof van Justitie.
Rechten van de auteur versus de privacy van de internetgebruiker: wat primeert?
Het Europees Hof van Justitie bevestigt dat er in se geen probleem is met het feit dat Mircom systematisch IP-adressen registreert van gebruikers van het peer-to-peernetwerk die via het BitTorrentprotocol op illegale wijze (pornografisch) filmmateriaal downloaden.
Evenmin ziet het Hof problemen in het feit dat de internetserviceproviders de NAW-gegevens van de betrokken internetgebruikers aan Mircom zouden meedelen met het oog op het instellen van een vordering tot schadevergoeding.
Op het eerste gezicht geeft het Hof bij zijn afweging dus een groter gewicht aan de rechten van de houder van een intellectueel eigendomsrecht dan aan het recht op privacy van de internetgebruiker.
Maar er is een nuance...
Het Hof bepaalt namelijk dat de licentiehouder die namens de houder van intellectuele rechten gemachtigd is om een schadevergoeding van de inbreukpleger te eisen, dient aan te tonen dat hij de bedoeling of intentie heeft om de inbreuk op het auteursrecht te stoppen en niet enkel en alleen oog heeft voor het innen van een schadevergoeding.
Ook de Gentse ondernemingsrechtbank oordeelde al in die zin in een zaak omtrent het gebruik van foto's op het internet (zonder toestemming van de auteur), waar een beheersvennootschap enkel uit was op het innen van een schadevergoeding en niet op de stopzetting van de inbreuk.
* * *
Besluit
Wanneer gebruik wordt gemaakt van het BitTorrentprotocol, zal de downloader automatisch zijn downloads opnieuw uploaden - het zogenaamde seeden - waardoor ook andere downloaders deze uploads gebruiken om de auteursrechtelijk beschermde content illegaal te downloaden.
Het downloaden van muziek, films, games, software, ... via een peer-to-peernetwerk is dus niet vrijblijvend. Het kan een inbreuk op het auteursrecht inhouden, waarvoor een schadevergoeding kan worden gevorderd.
Indien u verdere informatie wenst over het downloaden en/of het gebruiken van auteursrechtelijk beschermde content of informatie wenst over uw mogelijkheden tot het vorderen van een schadevergoeding, kunt u altijd contact opnemen met mr. Maarten Verhaghe via maarten@vdv-ilaw.com.