News | 16/11/2026 | Noémie De Meulemeester

AI Act: wie is verantwoordelijk voor AI-transparantie?

Generatieve AI is vandaag niet meer weg te denken. Marketingteams maken beelden met AI, communicatieafdelingen laten teksten voorbereiden door generatieve AI en video's kunnen worden aangepast zonder dat een kijker nog ziet wat echt is en wat niet. Dat gemak heeft een keerzijde. Hoe weet de ontvanger nog of deze naar authentieke of AI-gegenereerde content kijkt?

De AI Act legt daarom strenge transparantieverplichtingen op. AI-gegenereerde content moet in bepaalde gevallen herkenbaar zijn als artificieel gegenereerd of gemanipuleerd. Maar wie moet daarvoor zorgen wanneer verschillende leveranciers betrokken zijn? En volstaat het om die verantwoordelijkheid gewoonweg bij uw AI-provider te leggen?

Hoe moet AI-gegenereerde content worden gemarkeerd?

Voor systemen die synthetische tekst, audio, beelden of video genereren, bepaalt de AI Act dat de output in beginsel machineleesbaar moet worden gemarkeerd en detecteerbaar moet zijn als artificieel gegenereerd of gemanipuleerd.

De EU werkt dit technische uitgangspunt uit in haar Code of Practice, met praktische handvatten zoals digitaal ondertekende metadata met tijdstempels en onzichtbare watermerken.

De technieken vullen elkaar daarbij aan. Digitaal ondertekende metadata voegen informatie aan het bestand toe waaruit blijkt dat de content door AI werd gegenereerd of gemanipuleerd. Een onzichtbaar watermerk zit daarentegen in de content zelf verwerkt en is voor de gebruiker in principe niet waarneembaar. Het is bedoeld om ook na bepaalde wijzigingen aan de content detecteerbaar te blijven.

Wie is verantwoordelijk voor het markeren van AI-content?

Een onderneming hoeft de technologie voor het markeren van AI-content niet noodzakelijk zelf te ontwikkelen. De Code erkent uitdrukkelijk dat markeringstechnieken op verschillende plaatsen in de AI-waardeketen kunnen worden geïmplementeerd. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door de aanbieder van het AI-systeem, door een upstream aanbieder van het onderliggende AI-model of zelfs door een gespecialiseerde derde partij die watermerk- of detectietechnologie levert.

Dat biedt flexibiliteit, maar bevat tegelijk een belangrijke valkuil: wie voor de naleving verantwoordelijk is, kan er niet zomaar van uitgaan dat het gebruik van technologie van een derde partij volstaat.

Beroep doen op derden doet immers geen afbreuk aan de eigen verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de output van AI-systemen correct en conform wordt gemarkeerd.

Welke afspraken moet u opnemen in AI-contracten?

Precies daar wordt contractmanagement een onderdeel van AI-compliance. Wie een generatief AI-systeem, model, API of technische markering oplossing aanbiedt of gebruikt, doet er daarom goed aan vooraf contractueel vast te leggen wie welke transparantieverplichtingen technisch uitvoert en welke garanties daarbij worden gegeven.

Denk onder meer aan afspraken over: 

  • wie verantwoordelijk is voor metadata en watermerken; 
  • op welk niveau van de AI-keten deze worden aangebracht; 
  • welke technische kenmerken de markering of het watermerk moet halen; 
  • informatie- en medewerkingsplichten wanneer een technische oplossing niet langer aan de vereisten voldoet;
  • auditrechten, zodat uw onderneming haar eigen compliance kan aantonen, …


Wat als metadata of watermerken worden verwijderd?

De verantwoordelijkheid stopt echter niet zodra de AI-output correct is gemarkeerd. Er dient ook te worden bepaald wat er nadien met die markering gebeurt. Denk daarbij aan gebruiks- of licentievoorwaarden of algemene voorwaarden die uitdrukkelijk verbiedt dat gebruikers of andere derden metadata-markeringen opzettelijk verwijderen of manipuleren.

Omgekeerd moeten afnemers van AI-diensten nagaan welke beperkingen hun leverancier stelt aan het bewerken, exporteren of verwerken van gegenereerde content via andere tools. Gelden er voorwaarden voor verder gebruik, dan neemt uw onderneming die het best ook op in haar eigen voorwaarden.

AI-transparantie is dus niet alleen een technische verplichting. Ze moet doorwerken in de contractuele afspraken over de volledige AI-waardeketen.

Juridisch advies over AI Act en AI-contracten

iLAW stelt deze verantwoordelijkheden juridisch en contractueel scherp. We screenen bestaande AI- en IT-contracten en helpen bij het opstellen van clausules, gebruiksvoorwaarden en interne afspraken die aansluiten bij de transparantieverplichtingen van de AI Act.

Gebruikt of ontwikkelt uw onderneming generatieve AI? Dan is dit het moment om na te gaan of niet alleen uw technologie, maar ook uw contracten AI-ready zijn. Neem contact op voor advies op maat.

Noémie De Meulemeester Noémie De Meulemeester

Would you like more information?

Contact us