Verzegeling

Welke stappen kunt u ondernemen wanneer u geroepen bent tot een nalatenschap en u vreest dat waardevolle bezittingen van de overledene dreigen te worden weggemaakt door uw mede-erfgenamen? Hoe kunt u deze mogelijke verduistering voorkomen? Wat als het risico bestaat dat uw (ex-)partner bepaalde goederen wegmaakt? De verzegeling biedt een antwoord.

Access denied.

De verzegeling is een gerechtelijke bewarende maatregel die ertoe strekt te voorkomen dat roerende goederen die behoren tot een gemeenschappelijk vermogen, een nalatenschap of een onverdeeldheid verdwijnen. Dit gebeurt door de toegang tot de plaats waar ze zich bevinden tijdelijk aan iedereen te ontzeggen. Het kan daarbij gaan om het beletten van de toegang tot een volledig gebouw of slechts tot een kast, een koffer of een bankkluis. 

Inzake verzegeling is de vrederechter aan zet. Hij kan de toegang tot de plaats waar de goederen zich bevinden fysiek afsluiten. Hij brengt vervolgens op het slot of op de openingen van deuren of laden een bijzonder zegel aan, bijvoorbeeld door middel van een stempel waarvan de indruk in was wordt gedrukt. Door het aanbrengen van het zegel wordt een eventuele verbreking ervan door iemand die zich toegang tot de plaats wil verschaffen zichtbaar.

De verzegeling leidt tot de onbeschikbaarheid van de goederen die er het voorwerp van uitmaken. Hoewel dit ingrijpende gevolgen met zich meebrengt voor de personen die gerechtigd zijn op de goederen, biedt het wel de nodige bescherming voor de deelgenoten en hun schuldeisers die vrezen voor de verduistering van goederen.

Verrassingseffect

Hoewel de wet in een limitatief aantal gevallen voorziet dat de vrederechter ambtshalve het initiatief kan nemen, gebeurt de verzegeling doorgaans op verzoek, via een eenzijdig verzoekschrift. Dit impliceert dat de andere partijen daarvan vooraf niet op de hoogte zijn. Hierdoor wordt een verrassingseffect gecreëerd dat cruciaal kan zijn voor een efficiënte uitvoering van de verzegeling.

Het verrassingseffect wordt tevens gewaarborgd door de snelle besluitvorming. De wet bepaalt immers dat de verzegeling binnen vierentwintig uur na de vordering geschiedt. 

Ernstig belang

Aan de verzegeling zijn voorwaarden verbonden: 

1. De verzoeker moet het bestaan van een ‘ernstig belang’ aantonen. Hij zal dus moeten aantonen dat er ernstige aanwijzingen zijn dat degene die de goederen in zijn bezit heeft, deze zou verduisteren en dat er geen andere geëigende maatregelen voorhanden zijn die hetzelfde bewarende doel kunnen bereiken. De vrederechter beoordeelt dit op basis van de concrete omstandigheden. Hij kan de verzegeling bijvoorbeeld toestaan omdat het huis leegstaat en het onduidelijk is wie in het bezit is van een sleutel, omdat er aanwijzingen zijn dat er werd geprobeerd om zaken weg te halen of omdat een echtgenoot over verminderde intellectuele vermogens beschikt.
2. Enkel goederen die behoren tot het gemeenschappelijk vermogen van de echtgenoten, een nalatenschap of een onverdeeldheid kunnen verzegeld worden. Het betreft roerende goederen, zowel materiële als immateriële (bijvoorbeeld tegoeden op bankrekeningen). Onroerende goederen zijn uitgesloten.

Eedaflegging

Van de verzegeling wordt ter plaatse door de vrederechter een proces-verbaal van verzegeling opgemaakt. Naast onder meer de motieven van de verzegeling en de identiteit van de verzoeker bevat het proces-verbaal hoofdzakelijk de beschrijving van de goederen die worden verzegeld.

Op het einde van de verzegeling wordt de eed afgenomen van de personen die de plaatsen bewonen. Met deze eed bevestigen zij ‘geen goederen te hebben verduisterd en evenmin kennis te hebben van dergelijke verduistering’. 

Het afleggen van een valse eed kan strafrechtelijk worden gesanctioneerd. Het Hof van Cassatie benadrukte in een arrest van 26 juni 1990 dat meineed strafbaar kan zijn wanneer tijdens de verrichtingen van de verzegeling opzettelijk valse of onvolledige verklaringen worden afgelegd.

Ontzegeling – boedelbeschrijving

Eenmaal verzegeld, blijven de goederen in principe minstens drie dagen onbeschikbaar, waarna de ontzegeling kan worden gevorderd bij de vrederechter. 

De verzegeling is dus een tijdelijke maatregel die gevolgd kan worden door een latere ontzegeling en een eventuele boedelbeschrijving. 

Hoe de verdere procedure in zijn werk gaat, wordt in een volgende bijdrage uiteengezet. 

Mocht u hieromtrent vragen hebben, dan kunt u VDV Advocaten steeds contacteren.