Nieuwsflash | 26/05/2020 | Maarten Verhaghe

De inhoudingsplicht inzake aannemingen: de RSZ moet terugbetalen

Een opdrachtgever die in gebreke was gebleven zijn inhoudingsplicht na te komen en daarvoor hoofdelijk aansprakelijk werd gesteld voor de schulden van zijn aannemer, kan onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op terugbetaling door de RSZ van bedragen die hij ten onrechte heeft betaald.


Inhoudingsplicht voor sociale schulden

Elke opdrachtgever of hoofdaannemer die met aannemers of onderaannemers werkt, moet bijzondere aandacht besteden aan de ‘inhoudingsplicht’ (art. 30bis RSZ-Wet). Wanneer zijn aannemers of onderaannemers sociale schulden hebben, dan is de opdrachtgever in de gevallen waarin de inhoudingsplicht van toepassing is, gehouden om 35% van het toepasselijke factuurbedrag in te houden en door te storten aan de RSZ.

De controleverantwoordelijkheid ligt bij de opdrachtgever of aannemer. Hij moet vooraf én tijdens de uitvoering van de werken nagaan of zijn aannemer of onderaannemer al dan niet sociale of fiscale schulden heeft. 

Dit kan vrij eenvoudig worden nagegaan via de website www.checkinhoudingsplicht.be.


Sanctie

De sanctie wanneer de opdrachtgever in gebreke blijft, is niet mals: hij riskeert hoofdelijk aansprakelijk te worden gesteld voor de schulden van zijn medecontractant, met als wettelijk bepaalde grens 100% van de prijs van de werken, exclusief btw (art. 30bis, § 3 RSZ-Wet). Daarnaast voorziet de wet in gevolgen wegens het niet uitvoeren van de verplichte inhouding, waaronder een administratieve sanctie (art. 30bis, § 4 RSZ-Wet). 

Jarenlang stelde de RSZ in dergelijke zaken vorderingen in die konden oplopen tot 170% van de totale prijs van de werken, exclusief btw, namelijk:

  1. 100% van de prijs van de werken (exclusief btw) uit hoofde van de hoofdelijke aansprakelijkheid;
  2. 35% van de prijs van de werken (exclusief btw) uit hoofde van de niet-verrichte inhouding;
  3. 35% van de prijs van de werken (exclusief btw) als administratieve sanctie.


Sancties gemilderd!

De inhoudingsplicht en de samenloop van verschillende sancties waren lange tijd controversieel. 

Ook het Hof van Cassatie boog zich meermaals over deze problematiek. In een arrest van 11 september 2017 oordeelde het Hof dat de inhoudingen en stortingen moeten worden beschouwd als voorschotten op de bedragen die de opdrachtgever verschuldigd is ingevolge de hoofdelijke aansprakelijkheid wegens het niet-naleven van de inhoudingsplicht. 

Volgens deze interpretatie kan de RSZ de niet-ingehouden en niet-doorgestorte bedragen niet zonder meer boven op de bedragen uit hoofde van de hoofdelijke aansprakelijkheid invorderen (zie punt b hierboven). 

Dit arrest kan daardoor een aanzienlijke vermindering betekenen van de bedragen die de RSZ van een opdrachtgever vordert.


Te veel betaald, wat nu?

De vroegere interpretatie en toepassing van de RSZ-Wet kunnen mogelijkheden bieden voor ondernemingen die in het verleden hoofdelijk aansprakelijk werden gesteld.

Ingevolge het arrest van 11 september 2017 kunnen ondernemingen die op grond van de RSZ-Wet hoofdelijk aansprakelijk werden gesteld wegens het niet-naleven van de inhoudingsplicht, onder bepaalde voorwaarden onderzoeken of zij aanspraak kunnen maken op terugbetaling van bedragen die ten onrechte werden geïnd. Daarbij moet onder meer rekening worden gehouden met de concrete omstandigheden van het dossier en de toepasselijke verjaringstermijnen.

Dit is geen dode letter gebleven. In een vonnis van 17 februari 2020 heeft de arbeidsrechtbank te Gent geoordeeld dat de RSZ, wegens een foutieve wetsinterpretatie in het verleden, gehouden was tot terugbetaling van hetgeen door de opdrachtgever te veel werd betaald. De RSZ kon de gevolgen van haar foutieve interpretatie niet zonder meer doorschuiven naar de rechtsonderhorige:

“Bovendien dient evenzeer te worden vastgesteld dat de RSZ de financiële gevolgen van een foutieve wetsinterpretatie aan haar zijde niet kan doorschuiven naar de rechtsonderhorige, op loutere grond dat zij pas door een arrest van het Hof van Cassatie van 11 september 2017 duidelijkheid verkreeg over de juiste wetsinhoud van artikel 30bis RSZ-Wet.”

Dit was een belangrijke ontwikkeling voor ondernemingen die in vergelijkbare omstandigheden met een vordering van de RSZ werden geconfronteerd.


Indien u wilt weten of ook uw dossier in aanmerking komt voor terugbetaling, kunt u vrijblijvend contact opnemen met mr. Maarten Verhaghe via maarten.verhaghe@vdvadvocaten.be.

Maarten Verhaghe Maarten Verhaghe

Wenst u meer informatie?

Contacteer ons